شغل پرستاری یکی از ارکان مهم و تاثیرگذار در سیستم بهداشت و درمان در سراسر جهان است. این حرفه مجموعهای گسترده از فعالیتهای تخصصی مرتبط با مراقبت، درمان و حمایت از بیماران در محیطهای بیمارستانها، مراکز بهداشتی، کلینیکها و خانههای سالمندان را شامل میشود. پرستاران نقشی محوری در تضمین سلامت جامعه بر عهده دارند و تصمیمگیریهای لحظهای آنها به طور مستقیم بر زندگی بیماران تاثیر میگذارد. محیط کاری برای پرستاری مراکز دولتی و خصوصی است که برای استخدام در مراکز دولتی لازم است در آزمونهای ورودی وزارت بهداشت شرکت کنند. برای موفقیت در این آزمونها، داشتن مطالعه و آمادگی در منابع آزمون استخدامی پرستاری بسیار مهم است.
6 نکته که درباره شغل پرستاری باید بدانید.
شغل پرستاری حرفهای پویا و پر از چالش در حوزه سلامت است که به برخورداری از مهارتهای ترکیبی شامل مهارتهای علمی، فنی و شخصیتی نیاز دارد. فارغالتحصیلان رشته پرستاری میتوانند با شرکت در آزمون استخدامی وزارت بهداشت شانس خود برای ورود به بازار کار را امتحان کنند. این شغل برای افرادی مناسب است که علاوه بر علاقه به حوزه درمان، خصوصیات زیر را نیز داشته باشند:
-
پایداری و خویشتنداری: توانایی حفظ آرامش و ارائه بهترین عملکرد در شرایط بحرانی و پراسترس.
-
داشتن خلاقیت و توانایی حل مسئله: توانایی یافتن راهکارهای موثر برای حل مشکلات پیشبینی نشده در مراقبت از بیمار.
-
حس مسئولیتپذیری بالا: پذیرش مسئولیت سنگین سلامت و جان بیماران و دقت در انجام همه وظایف.
-
توانایی تحمل فشار روانی و جسمی: توانایی تحمل ساعات کاری طولانی، رفتن به شیفتهای نامنظم و مقابله با فشارهای روحی محیط بیمارستان.
-
داشتن همدلی و ارتباط موثر: برقراری ارتباط مناسب و همراه با تکریم با بیماران و خانوادههای آنها برای ارائه حمایتهای جسمانی، روانی و اجتماعی.
-
داشتن انعطافپذیری: آمادگی برای تطبیق با شیفتبندیهای نامنظم و شرایط کاری متغیر.
نقش و مسئولیتهای پرستاران در سیستم درمان
پرستاران نیز همراه با دیگر کادر درمان و در کنار پزشکان و متخصصان، مجموعهای از وظایف حیاتی را در سیستم درمانی بر عهده دارند. موسسه ارشدپی با ارائه آموزشها و دورههای تخصصی پرستاری، تلاش میکند پرستارانی حرفهای و توانمند تربیت کند تا این مسئولیتهای حیاتی را با مهارت و دقت بیشتری انجام دهند.
-
پایش و نظارت مستمر برای ارزیابی و ثبت وضعیت جسمی و حیاتی بیماران.
-
اجرای فرامین و انجام عملیات پزشکی تعیین شده مانند تزریق دارو، پانسمان، رسیدگی به زخم بستر و کمک به تنفس مصنوعی.
-
تعیین و اجرای برنامههای درمانی و مشارکت در تدوین و اجرای طرحهای مراقبتی بر اساس نیازهای خاص هر بیمار.
-
ارتباط با تیم درمان برای برقراری ارتباط به موقع و صحیح بین بیمار و پزشک و گزارش تغییرات وضعیت بیماران.
-
ارائه آموزشهای لازم به بیماران و خانوادههای آنها برای مراقبت در طول درمان و پس از ترخیص.
-
رسیدگی به نیازهای اولیه و مراقبت تخصصی از بیماران ناتوان، کنترل داروها و رسیدگی به خواستههای اولیه بیمار.
شرایط ورود به شغل پرستاری
برای ورود به حرفه پرستاری باید صلاحیتهای تحصیلی و فردی مشخصی داشت، که به شرح زیر است:
1. شرایط تحصیلی
برای ورود به شغل پرستاری در ایران، داوطلب باید دیپلم رشته تجربی را داشته باشد. پس از آن باید در کنکور سراسری شرکت کرده و رتبه لازم برای ورود به رشته پرستاری در مقطع کارشناسی را کسب کند.
داشتن مدرک دانشگاهی معتبر، حداقل در مقطع کارشناسی برای فعالیت در این حوزه الزامی است. فارغالتحصیلان این رشته پس از اتمام دوره تحصیلی، موظف هستند یک طرح اجباری خدمات تعهد شده که بازه زمانی آن حدود 2 سال است را بگذرانند. البته در دوره طرح اجباری نیز حقوق خود را دریافت خواهند کرد. پس از اتمام طرح اجباری و برای استخدام در مراکز دولتی باید در آزمونهای ورودی وزارت بهداشت شرکت کنند.
2. شرایط فردی و عمومی
پرستاری حرفهای، یک شغل پرخطر است و برای فعالیت در آن باید توانایی حفظ آرامش در شرایط بحرانی را داشته باشید. علاوه بر داشتن صبر و حوصله فراوان، قدرت تحمل بالا در برابر فشار جسمی و روانی و عدم انزجار از دیدن صحنههای خونریزی و دردناک از شروط فردی مهم برای ورود به این حرفه به شمار میآیند. همچنین قدرت همدلی، توانایی حل مسئله و توانایی در برقراری ارتباطات اجتماعی قوی برای موفقیت در این شغل ضروری هستند.
انواع مشاغل پرستاری
پرستاران میتوانند در محیطها و درجات شغلی متفاوتی در بیمارستانها دولتی و خصوصی و بینالمللی، درمانگاهها و کلینیکها، مراکز بهداشتی و درمانی، مراکز نگهداری سالمندان و مهدکودکها یا مرکز بهداشت خصوصی فعالیت کنند. از جمله درجات و سمتهای شغلی این حرفه در محیطهای درمانی عبارتاند از:
- مترون (نظارت و هماهنگی امور پرستاری)
- سوپروایزر (وظیفه آموزشی، بالینی، کنترل عفونت)
- سرپرستار (هدنرس)
- پرستار شیفت
- پرستار روتیشن
- بهیار
- کمک پرستار
مزایای شغل پرستاری
شغل پرستاری با وجود همه سختیهایی که دارد، مزایای متعددی برای شاغلان این حرفه به ارمغان میآورد و همین مزایا باعث شدهاند تا پرستاری به یک رشته محبوب تبدیل شود.
1. جایگاه اجتماعی و ارزش انسانی
پرستاران به دلیل ایفای نقش مستقیم و تاثیرگذار در بهبود و نجات جان انسانها، دارای جایگاه اجتماعی و ارزش انسانی بسیار بالایی در جامعه هستند و جایگاهی محترم و مهم در جامعه دارند.
2. امنیت شغلی و بازار کار گسترده
در حال حاضر به دلیل رشد جمعیت، افزایش نیاز به خدمات درمانی و کمبود نیروی انسانی، فرصتهای شغلی در حوزه سلامت و بهداشت بسیار زیاد است. شغل پرستاری نیز از مهمترین بخشهای این حوزه است و بهعنوان یک حرفه پایدار و پرمزیت شناخته میشود و فارغالتحصیلان آن بهراحتی میتوانند وارد بازار کار شوند.
3. امکان پیشرفت تحصیلی و کاری
پرستاران امکان ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر کارشناسی ارشد و دکتری و کسب تخصص در بخشهای مختلف بیمارستان را دارند. هر پرستار با پیشرفت تحصیلی و کسب مهارتهای تخصصی میتواند سمت شغلی خود را به سوپروایزر یا مترون ارتقا دهد و درآمد بیشتری داشته باشد.
4. رضایت معنوی از کمک به بیماران
کمک به دیگران در شرایط سخت، تسکین درد و مشاهده بهبودی بیماران، لذت و رضایت شغلی عمیق و معنوی بسیار زیادی را به وجدان انسان میدهد و پرستاران که هر روز با این صحنهها مواجه هستند بیشترین سهم از آن را خواهند داشت.
5. امکان مهاجرت و کار در خارج از کشور
در همه جهان نیاز به نیروی پرستار متخصص روز به روز در حال افزایش است. برای همین فارغالتحصیلان این رشته از نظر امکان مهاجرت و پیدا کردن موقعیت شغلی مناسب در کشورهای خارجی نسبت به دیگر مشاغل راحتتر هستند.
سختیهای شغل پرستاری
با وجود مزایای زیادی شغل پرستاری، این شغل همچنان یکی از سختترین و پراسترسترین مشاغل به شمار میرود و چالشهای جسمی و روانی بسیاری را برای پرستاران دارد. از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
1. فشار کاری و استرس
پرستاران در بخشهای حساسی مثل اورژانس یا مراقبتهای ویژه، مسئولیت زیاد و دشوار و حجم کاری سنگینی دارند. کمبود نیروی پرستار و تجهیزات در برخی مراکز درمانی، فشار ذهنی و روانی روی پرستاران را افزایش داده و منجر به تشدید استرس شغلی در آنها میشود. شیفتهای شبانهروزی نیز باعث شده تا زمان کمتری برای وقت گذراندن با خانواده داشته باشند.
2. شیفتهای شبانه و نامنظم
شیفتبندی طولانیمدت و ایستادن طولانی بر روی پاها، تعادل کار و زندگی شخصی پرستاران را تحتتاثیر قرار میدهد و باعث کمخوابی و حتی بیخوابی میشود.
3. مواجهه با شرایط سخت بیماران و بحرانها
مواجهه با شرایط سخت بیماران و بحرانها یکی از چالشهای کار در حوزه سلامت است. در چنین موقعیتهایی، کادر درمان علاوه بر مهارتهای علمی و فنی خود برای کنترل وضعیت بیمار، از تواناییهای عاطفی، روانی و ارتباطی خود نیز باید استفاده کنند. برخورد با درد، اضطراب، یا حتی مرگ بیماران میتواند موجب فشار بر تیم درمان شود. حفظ آرامش، همدلی و تصمیمگیری سریع در این لحظات اهمیت ویژهای دارد. درک درست از وضعیت بیمار، هماهنگی میان اعضای تیم، و تکیه بر آموزشهای مدیریت بحران، میتواند به بهبود نتایج درمانی و کاهش استرس برای همهی افراد درگیر کمک کند.
بازار کار و درآمد شغل پرستاری
بازار کار شغل پرستاری چه در ایران و چه در سایر کشورها پررونق است، زیرا مراکز درمانی همواره به نیروهای متخصص نیاز دارند. میزان حقوق و مزایای پرستاران هر ساله از سوی شورای عالی کار و وزارت بهداشت تعیین میشود و شامل حقوق پایه، عیدی، مزایا و اضافهکاری است.
درآمد پرستاران بسته به عوامل مختلفی متفاوت است، از جمله:
سمت شغلی: مانند سوپروایزر، مترون یا پرستار بخشهای ویژه.
سابقه کاری: پرستارانی با تجربه بیشتر حقوق بالاتری دریافت میکنند.
مدرک تحصیلی: هر چه سطح تحصیلات بالاتر باشد، میزان درآمد نیز افزایش مییابد.
محیط کاری: تفاوت میان بیمارستانهای دولتی، خصوصی، بینالمللی و همچنین شهرهای مختلف کشور در حقوق موثر است.
نوع شیفت: شیفتهای شبانه یا اضافهکار دستمزد بیشتری دارند.
بهطور کلی، حقوق پرستاران در ایران متغیر بوده و با در نظر گرفتن موارد بالا و مصوبات سالانه، رقم نهایی حقوق مشخص میشود.
جمع بندی
شغل پرستاری، حرفهای شرافتمندانه و تاثیرگذار بر سلامت و بهداشت جامعه است که علاوه بر چالشهایی که دارد؛ امنیت و فرصتهای شغلی متفاوتی مانند مترون، سوپروایزر و… را ایجاد کرده و همچنین رضایت معنوی عمیقی برای پرستاران به همراه دارد. موفقیت در این مسیر شغلی مستلزم کسب دانش و مهارتهای فنی از طریق تحصیل در رشته پرستاری است. برای ورود به این شغل باید خصوصیات و ویژگیهای اخلاقی خاصی مثل همدلی، پایداری و مسئولیتپذیری نیز مهم است.